RaboID Editie 4

6 Het is Lente - iPad

Nodig de vogels uit in jouw tuin met je zelfgebouwde vogelhuisje.

Materiaal

5 houten plaatjes van ongeveer 20 x 20 cm1 houten plaatje van ongeveer 25 x 25 cmFiguurzaagBoorSpijkertjesHamer

Werkwijze

Zaag met de figuurzaag een gat met een diameter van ongeveer 8 cm in 1 van de plaatjes van 20 x 20 cm. Boor hiervoor eerst een gaatje, zodat het zaagje er doorheen kan.

Maak van 4 houten plaatjes (waaronder die met gat) van 20 x 20 cm een vierkant, timmer deze plaatjes aan elkaar vast.

Timmer het 5de houten plaatje van 20 x 20 cm er aan de onderkant tegenaan.

Aan de bovenkant komt het plaatje van 25 x 25 cm er tegenaan, zo dat er aan beide zijkanten 2,5 cm uitsteekt en aan de voorkant 5 cm.

Klaar is je vogelhuisje! Nu kun je 'm versieren precies zoals je zelf wilt. Met verf, linten, glitters of bloemetjes. Maak er wat moois van!

.

Vogelhuisje

Asperge amusewedstrijd

Wie wordt de opvolger van Sjako Minderhout, chef-kok van het Badhotel Domburg én maker van de beste asperge amuse van 2010? De wedstrijd om de beste asperge amuse wordt dit seizoen voor de zevende keer gehouden in restaurant De Zeelandbrug in Zierikzee. De tien finalisten mogen op 16 mei hun amuses presenteren aan de jury. Deelnemers maken een asperge amuse in combinatie met een Larghetto Pinot Gris, een wijn die meedingt naar de titel Beste Aspergewijn 2011.

Meer informatie en zelf asperges proeven? www. dezeelandbrug.nl

.

Asperges op z'n Zeeuws

Aardappelsalade met asperges en Zeeuws spek

Ingrediënten (4 personen)

1 kg nieuwe Zeeuwse aardappelen 250 g witte asperges 250 g groene asperges 100 g gegrild Zeeuws spek 1 bosje radijs 5 takjes peterselie 15 sprietjes bieslook 1 theelepel mosterd 3 eetlepels kruidenazijn 100 ml olie 1 eetlepel boter versgemalen peper, snufje suiker, snufje zout

Bereiden

Boen de aardappels schoon en kook ze, met een beetje zout, in de schil gaar. Giet ze af, laat ze een beetje afkoelen en snijd ze in stukken. Snijd 2 cm van de houtachtige onderkant van de witte en groene asperges. Schil alleen de witte met een dunschiller rondom vanaf de kop naar beneden. Zet ze op met koud water, zout en suiker en kook ze in ca. 12 min. net gaar. Laat de groene asperges de laatste ca. 8 min. meekoken tot ze net gaar zijn. Giet ze af, laat ze wat afkoelen en snijd ze in schuine stukken. Snijd de radijsjes in stukjes en hak de peterselie en bieslook fijn. Roer de mosterd met azijn, olie, peterselie en bieslook tot een dressing en breng deze op smaak met peper en zout. Snijd het spek in plakjes, bak de plakjes in de boter goudbruin en knapperig en laat ze uitlekken op keukenpapier. Meng de asperges, aardappels en kruiden voorzichtig met de dressing. Schep als laatste het spek op de salade.

.

Aspergeweetjes

Het aspergeseizoen is betrekkelijk kort; in Nederland duurt het ongeveer twee tot drie maanden. De eerste asperges steken in de lente de kop op (afhankelijk van de temperatuur in februari en maart). Traditioneel wordt er geoogst tot 24 juni (St. Jan). Hierna wordt de plant met rust gelaten om deze de tijd te geven om te groeien, zodat er nieuwe energie wordt opgedaan voor het volgende jaar. Van de asperge worden de jonge scheuten geteeld als groente. De witte zijn, net als witlof, onder de grond gegroeid. De groene hebben van het daglicht mogen genieten. De vroegste bewijzen van aspergeconsumptie zijn gevonden in Egypte en dateren van circa 2750 v. Christus.In sommige Europese landen, zoals Polen, groeien asperges nog in het wild. Ook in Nederland zie je ze wel eens, in duinen en langs rivieren.Asperges kunnen geschild en ongekookt ingevroren worden. Voor bereiding, bevroren in kokend water doen en aan de kook brengen.

.

Zeeuwse asperges

Asperges willen lichte, goed doorlatende grond en in Zeeland vind je overwegend zware klei. Aspergepunt Walcheren is dan ook één van de weinige plekken in Zeeland waar het 'witte goud' geteeld wordt. Op Walcheren zijn Nicole en Rien de enige telers. Ze boeren op een oude zandrug. Ook in Koewacht, in Zierikzee, Groede en Burgh-Haamstede liggen een paar hectare aspergevelden.

In het winkeltje van Aspergepunt Walcheren zijn de asperges dagelijks vers verkrijgbaar. Er is ook aspergewijn, aspergejenever en asperge-ijs, aspergesaus en om het af te maken gezouten boter van de kaasboer, eieren van de scharrelboer en smaakvolle vroege aardappelen. Met ham erbij vormen ze het traditionele aspergemenu.

Aspergepunt Walcheren, Abeelseweg 13, Middelburg

Nog meer aspergetelers in Zeeland:

Fonteijne, Vertonsweg 3, Burgh-Haamstede

Hanse, Platteweg 6, Zierikzee

Van Daele, Emmabaan 83, Koewacht

Cijsouw, Kruisdijkweg 2, Groede

.

Lente in huis!

Nu 21 maart is gepasseerd, verlangen we naar de lente. Breng het lentegevoel snel dichterbij door kleurrijke plantjes te kopen en die in een schaal of pot op de tuintafel dicht bij huis, of in een veranda te plaatsen.

Als er geen nachtvorst is kunnen net aangekochte plantjes best buiten staan. Maar we brengen ze ook steeds meer en meer in huis, nadeel daarvan is dat ze door de verwarming wel snel uitgebloeid geraken.

Het aanbod van lente- en zomerbollen in pot wordt steeds groter. Na de krokussen en sneeuwklokjes in pot, worden er nu allerlei in knop of bloem getrokken bloembollen in pot verkocht. Naast de klassieke soorten (narcissen en tulpjes) zijn er zeker zijn er nu ook scilia en anemone blanda te koop. Het blauw is eens iets anders op je lentetuintafel.

Absolute voorwaarde voor een geslaagde lenteschaal, is dat de schalen een goede drainering hebben. Er kan immers nog veel regen vallen. Anderzijds, als er veel droge dagen na elkaar zijn, of als het een zonnig voorjaar is en je schaal staat onder een veranda, dan moet je wel tegelmatig water geven.

Benodigdheden

goede kwaliteit plantaarde

schaal of pot met voldoende draineringgaten

draineermateriaal

bloembollen in bloei

Werkwijze

Zorg er voor dat je schalen of potten voorzien zijn van draineringsgaten. Ze krijgen op een tuintafel immers tijdens regenbuien nogal wat water over zich heen. Leg scherven met bolle kant omhoog op de draineringsgaten voor voldoende afwatering, zo kunnen de gaten niet verstoppen. Vul de schaal of pot met een laag goede plantaarde. Verdeel je planten over schaal of pot en vul aan met plantaarde.

Tips

Je kunt op de aarde keitjes leggen of mos, maar ook de aarde gewoon zichtbaar houden. Je kunt je schaal ook speelser maken door een paar takjes groene erin te steken. Uitgebloeid? Steek de plantjes dan in de grond, zo heb je ze volgend jaar in de tuin.

.

Minimoestuin

Wil jij ook beginnen met een eigen moestuin maar weet je niet hoe te beginnen? Begin met een minimoestuin. Kan niet misgaan met dit tien-stappenplan.

Stap 1: Plan je tuin

Als eerste bedenk je wat je wilt verbouwen en hoeveel. Wil je elke dag verse sla of maar een keer per week? Wil je alleen maar exclusieve groentes telen of juist alle groentes die je op tafel zet? Wil je ook bloemen en kruiden? Voor hoeveel mensen? Kortom; hoeveel bakken heb je nodig om te telen wat jij wilt?

Stap 2: Kies een plek

Waar wil je je minimoestuin aanleggen? Er zijn een paar dingen waar je rekening mee moet houden: genoeg zon per dag, niet teveel schaduw, niet te nat, niet te droog. Ook is het belangrijk dat een groentetuin gemakkelijk te bereiken is en het liefst dicht bij huis ligt.

Stap 3: Bouw je bak en raster

De volgende stap is het maken van je bak(ken). Maak ze niet breder dan 1,20 m. breed en 15 tot 20 cm. diep. De lengte is niet zo belangrijk maar het makkelijkst (en het mooist!) is als je vierkanten maakt. Dus 1,20 bij 1,20 m.

De bakken kunnen van allerlei materiaal worden gemaakt. Bijvoorbeeld oude steigerplanken. Je bak is pas echt af met een raster, verdeel de grond in vakken van ongeveer 30 cm bij 30 cm.

Stap 4: Vul met aardemix

Vul je bak(ken) met een speciale aardemix. Gebruikt liever niet je eigen tuingrond. De aardemix bestaat uit een derde deel compost, een derde deel turfmolm en een derde deel vermiculiet.

Deze 'grond' is makkelijk te bewerken, biedt alles wat je planten nodig hebben en houdt goed water vast zonder te nat te worden.

Stap 5: Maak klimconstructies

Een belangrijk onderdeel van de minimoestuin zijn de verticale constructies. Hierlangs groeien tomaten, courgettes, bonen en pompoenen. Zo nemen ze veel minder ruimte in dan in een normale moestuin en het ziet er prachtig uit!

De frames kan je van allerlei materialen maken: houten balkjes, ronde boompalen, bamboestokken of zelfs gordijnrails.

Stap 6: Zaai op de juiste afstand

In de minimoestuin zaai je niet op rijtjes maar in vierkanten. Binnen de vierkanten zaai je op de afstand die je normaal in de rijtjes aanhoudt. Zo is er in een vak van 30 bij 30 cm plaats voor bijvoorbeeld 1 koolplant, 4 kroppen sla, 9 bietjes of 16 uien.

Stap 7: Beplant elk vak anders

Beplant elk vak met een ander gewas. Door al die verschillende gewassen bij elkaar heb je amper last van ziektes of ongedierte en hoef je geen ingewikkelde schema's van wisselteelt aan te houden. Bovendien ziet het er prachtig uit!

Stap 8: Verzorg je planten van buiten af

Omdat je bak vrij klein is kun je al je planten makkelijk verzorgen van af de rand. Je hoeft dus nooit op de aarde te staan. Zo blijft de grond mooi rul en los.

Stap 9: Geef water met een bakje

Planten hebben het liefst lauw water. Door een emmer water naast je bak te zetten warmt de zon het water op en heb je het altijd bij de hand. Geef water met een bakje. Zo geef je precies wat je plantjes nodig hebben.

Stap 10: Oogst en beplant opnieuw

In de minimoestuin oogst je zo veel en zo lang mogelijk. Als je een vak helemaal leeg-geoogst hebt zaai of plant je meteen het volgende gewas. Zo kan een vak meerdere keren per jaar beplant worden.

.

Snoeien

De voornaamste redenen om te snoeien zijn het beïnvloeden van groei en bloei en modelleren.

Groeien

Oude heesters en struiken gaan steeds trager groeien. Wanneer je de oude takken ver terugsnoeit, kunnen jonge takken zich sneller ontwikkelen. De in het voorjaar teruggesnoeide plant zal uiteindelijk veel voller worden.

Bloei

Tijdig snoeien stimuleert bloeien; de tot een handvol 'ogen' teruggesnoeide rozenstruiken zijn hier een goed voorbeeld van. Ook voor andere bloeiende planten, zelfs voor heide, geldt dat het wegsnoeien van oude bloemdragende plantendelen een mooiere bloei in de zomer tot gevolg heeft.

Model

Snoeien doe je ook vanuit een esthetisch oogpunt. Denk bijvoorbeeld aan een strak geschoren haag of een buxus in bolvorm. Door planten met beleid te snoeien kun je de vorm van de plant bepalen. De natuurlijke groeiwijze bepaalt hierbij de snoeimomenten. Probeer altijd rekening te houden met de natuurlijke vorm van een plant.

Dieven

Een dief, ook wel okselscheut genoemd, is een nieuwe scheur die in de oksel van een andere scheut of aan de zijkant van de stengel van een fruitboom of -plant groeit. Die dieven stelen het voedsel dat eigenlijk bedoeld is voor de hoofdstengel en voor vruchten die daaraan groeien. zowel de zijscheuten zelf, als het weghalen daarvan, noemt men 'dieven'.

Nachtvorst

Gaat het onverhoopt tóch nog vriezen, dek vorstgevoelige planten dan 's avonds af met een kartonnen doos of met noppenfolie. Leg stenen op de uiteinden.

Lente- of zomerbloier?

Bij struiken moet men onderscheid maken tussen lentebloeiers en zomerbloeiers. De lentebloeiers, als sering, boerenjasmijn en ribes, vormen hun knoppen al in het voorafgaande jaar. Snoei deze planten dus nooit in het voorjaar, maar direct nadat ze uitgebloeid zijn. Vooral de oudste takken.

Dode takken?

Snoei altijd dode en zieke takken. Controleer of de tak dood is door te kijken of het onder de bast nog groen is en dus leeft.

Snoei met beleid

Snoei bij bomen nooit meer dan eenderde van de kroon weg, dan verstoort het evenwicht tussen wortels en kroon niet. Smeer wondafdekmiddel op wonden met een diameter groter dan 2 cm.

.

Vijver zomerklaar maken

Nog geen vijver? Mei is de beste tijd van het jaar om een nieuwe vijver aan te leggen en te beplanten.Scheur de waterplanten in bestaande vijvers en zet er eventueel nieuwe soorten bij. Controleer of er luizen op de waterlelies zitten en dompel eventueel aangetaste bladeren onder. Geef speciale vijvermest aan de waterplanten. Voer de vissen regelmatig. Geef zoveel voedsel als ze in korte tijd kunnen opeten om te voorkomen dat het rot en algen veroorzaakt. Verwijder kroos en algen. Planten met drijvende bladeren en zuurstofplanten remmen de groei.

Het weer is weer heerlijk zacht en het zonnetje straalt. Lentebloesems bloeien vrolijk naast vroege zomerbloeiers en de bomen zitten in het blad. De tuin ligt er nu op zijn best bij, vol voorjaarsfrisse planten en popelende zomerbloeiers. De kans op nachtvorst is ook stilaan geweken, maar blijf op je hoede tot na ijsheiligen (14 mei)! Tips om de tuin zomerklaar te maken:

Tuin

De Oosterscheldekreeft is een bijzonder en uniek product uit de Oosterschelde. Dat is zelfs uit wetenschappelijk onderzoek gebleken! Door de afwijkende DNA-structuur heeft de Oosterscheldekreeft een fijnere en zachtere smaak dan andere kreeftsoorten. Bovendien staat de versheid van deze kreeft garant voor een hoogwaardig kwalitatief product. Verder kenmerkt de Oosterscheldekreeft zich door de duurzame visserijmethode. Gedurende de periode van 1 april tot en met 15 juli mag de Oosterscheldekreeft worden verkocht en kunt u er dus volop van genieten!

Oosterscheldekreeft herleeft

In de strenge winter van 1963 bezweken vrijwel alle kreeften in de Oosterschelde. Ook de mosselen en oesters liepen toen flinke schade op. Na circa 20 jaar was er pas weer veel kreeft in de Oosterschelde. Inmiddels is er zelfs weer voldoende om een aantal beroepsvissers weer op kreeft te laten vissen.

Oud beestje

Een kreeft kan vrij oud worden, er zijn cijfers bekend van 80 tot 90 jaar. De Zeeuwse kreeft kan ca. 70 jaar oud worden. Met name in de eerste fase van het leven verschalen zij vaker, soms meerde malen per jaar. Na 15 jaar wegen de kreeften circa 1 kilogram en verschalen zij minder vaak.

Oosterscheldekreeft proeven

De Kring van de Zeeuwse Kreeft bestaat uit restaurants die gedurende het kreeftenseizoen (1april t/m 15juli) een speciaal Oosterschelde-kreeftenmenu aanbieden. Alle menu's zijn verschillend, de prijs is overal gelijk: €59,50. Kijk hier voor de lijst met restaurants.

www.oosterscheldekreeft.nl

Kreeft bereiden

Nog nooit verse kreeft bereid? Probeer het dit jaar eens. Het is helemaal niet zo moeilijk als het lijkt en een echte verwennerij.

Veel kreeftvriendelijker dan levend koken, is het om de kreeft te doden met een scherp mes. Dat doe je door de punt van het mes in het midden van de kop te zetten en het dier met één steek, richting ogen, door te snijden. Waag je je daar niet aan? Kook een kreeft dan in ruim kokend water kop eerst! met een kneepje citroensap. Reken op zo'n 8-10 minuten voor een kreeft van circa 800 gram. Sommige chefs zweren erbij om de kreeft twee uur voor je hem gaat bereiden in de vriezer te leggen. Volgens hen sterft hij dan een pijnloze dood.

Minstens zo lekker als gekookt, is de kreeft van de barbecue. Snijd de kreeft daarvoor helemaal door en bestrijk de vleeszijde dun met olijfolie. Gril de kreefthelften eerst op de schaal 5-6 minuten, of tot deze rood gekleurd is. Draai en rooster de kreeft nog hooguit 2-3 minuten, tot het vlees gaar en sappig is. Wat citroen-dragonboter en een glas (Zeeuwse) witte wijn, meer heeft de geroosterde kreeft niet nodig.

.

Kreeft

Doe eens een rondje Zeeuwse tuinen op een zonnige dag! Onze top 6:

Subtropische tuin Fort den Haak, Vrouwenpolder

Uniek in Nederland en zelfs in Europa. 2,5 hectare tuinplezier met onder andere een zes meter hoge waterval met kleine waterpartijen. Verder een palmenboulevard en een oranjerie met terras en uitzicht op de tuin. Naast de oranjerie ligt een wijnheuvel, waar in de toekomst eigen wijn zal worden gebotteld.

www.fortdenhaak.nl

De Sequoiahof, Hansweert

Een wereld vol pastelkleurige prunussen, fragiele clematissen en heerlijk geurende kamperfoelie. Een imposante magnoliatuin, vijverpartijen vol bloeiende waterlelies en glanzende groene kikkers... Maar er is meer te zien. Bijvoorbeeld de zuilengalerij in Romeinse stijl, een duiven- en vleermuizentoren, een acht meter hoge rozenpiramide en twee Griekse monumentale huisjes. Ook de naaldhouttuin (Pinethum), de rotstuin en de bamboetuin zijn een bezoek meer dan waard.

www.sequoiahof.nl

De Zeeuwse rozentuin, Kats

Een zeer toegankelijke, ruim opgezette en gevarieerde landschapstuin (4 ha) met meer dan 1000 soorten rozen en meer dan 100 soorten clematissen. Vanaf eind mei tot diep in het najaar vindt u hier een weelde aan rijk bloeiende en geurende rozen. Onderdeel van de tuin zijn onder meer de Engelse tuin, de Franse tuin met contrastrijk- en bijzonder gekleurde rozen, het botanische laantje met veel botanische rozen en de klassieke tuin met veel oude rozensoorten.

www.zeeuwserozentuin.nl

Bevelandse tuinen

Heel bijzonder! Zes particuliere tuineigenaren op Beveland openen hun poorten voor het publiek en vormen zo een tuinroute door het Zeeuwse landschap. Deze route loopt rond en door Goes.

www.bevelandsetuinen.nl

Pluk- en theetuin, Looperskapelle

In de pluk- en theetuin in Looperskapelle kun je rondkijken, ruiken en genieten van de meest natuurlijke kleuren en geuren. Je kunt prachtige bloemen plukken in de bloemenpluktuin. Op de zonnige terrassen zit je midden in de pluktuin te genieten en kunt je gebruik maken van een natje en een droogje.

www.deplukentheetuin.nl

Vlindertuin De Berkenhof, Kwadendamme

Midden in de Zeeuwse polders ligt de Berkenhof 's Tropical Zoo & Vlindertuin. De familie Antes heet je welkom om te komen kijken naar alles wat zij in de afgelopen jaren met eigen handen hebben opgebouwd met uiteraard als grote trots de tropische overdekte vlindertuin, die al door velen als één van de mooiste van Europa is geprezen! Een ideaal dagje uit in een van de mooiste dagattracties van Zeeland.

www.vlindertuindeberkenhof.nl

.

Picknickmand

De meeste mensen denken bij asperges aan Limburg. Maar wist je dat er ook heerlijke asperges in Zeeland verbouwd worden? En ook de jaarlijkse asperge-amuse wedstrijd wordt in Zeeland georganiseerd. Daarom vieren wij het aspergeseizoen met tips, leuke weetjes en typisch Zeeuwse recepten.

Asperges

Wat te doen op een stralende lentedag als je er op uit wilt? Hoe maak je de lekkerste Zeeuwse asperges klaar? Hoe leg je een minimoestuin aan? En hoe maken de kids zelf een vogelhuisje? Speciaal voor de lezers van RaboID, een pagina vol lentetips.

Het is Lente